Wrzesień jest dla wielu gospodarstw momentem, w którym żniwa są już zakończone, ale prace polowe wcale nie zwalniają. Na polu pozostaje słoma, ścierń i inne resztki pożniwne, które przed kolejnym siewem powinny możliwie szybko wejść w proces rozkładu. Im sprawniej przebiega ich przemiana, tym łatwiej ograniczyć zaleganie nierozłożonej masy organicznej i przygotować stanowisko pod następną uprawę.
W artykule piszemy o:
-
tym, co zrobić z resztkami pożniwnymi po zakończeniu żniw,
-
warunkach, które przyspieszają rozkład resztek pożniwnych i słomy,
-
roli, jaką pełnią bakterie na resztki pożniwne i mikroorganizmy glebowe,
-
znaczeniu humifikacji i odbudowy materii organicznej w glebie,
-
zastosowaniu preparatów mikrobiologicznych, kwasów humusowych i naturalnych minerałów przed kolejnym siewem.
Zachęcamy do lektury!
Co zrobić z resztkami pożniwnymi po żniwach?
Pozostawienie słomy na polu może być korzystne dla gleby, pod warunkiem że zostanie ona odpowiednio rozdrobniona i uruchomi się jej biologiczny rozkład. Resztki roślinne zawierają węgiel, składniki mineralne i związki organiczne, które po rozłożeniu mogą wrócić do obiegu glebowego. Problem pojawia się wtedy, gdy proces przebiega zbyt wolno. Gruba warstwa słomy może utrudniać przygotowanie pola, wpływać na wschody kolejnej rośliny oraz czasowo wiązać część dostępnego azotu.
Dlatego po zbiorach warto:
-
dokładnie rozdrobnić i równomiernie rozprowadzić słomę,
-
zapewnić jej kontakt z wilgotną warstwą gleby,
-
płytko wymieszać resztki z podłożem,
-
zadbać o aktywność biologiczną gleby,
-
zastosować preparaty wspierające rozkład materii organicznej.
Samo przyoranie dużej ilości słomy nie gwarantuje szybkiej mineralizacji. O tempie przemian decydują przede wszystkim wilgotność, temperatura, dostęp tlenu oraz aktywność mikroorganizmów.
Jak przebiega rozkład resztek pożniwnych?
Rozkład słomy jest procesem biologicznym prowadzonym przez bakterie, grzyby i inne mikroorganizmy glebowe. Rozkładają one celulozę, hemicelulozy i pozostałe związki budujące tkanki roślinne, stopniowo przekształcając je w prostsze substancje. Część materii ulega mineralizacji, dzięki czemu składniki pokarmowe mogą ponownie trafić do obiegu. Inna część uczestniczy w procesach prowadzących do powstawania próchnicy. Jeżeli zależy nam na regeneracji stanowiska, warto nie tylko przyspieszyć mineralizację, ale również przyspieszyć humifikację, czyli przemiany prowadzące do tworzenia trwałych związków próchnicznych. Próchnica poprawia właściwości sorpcyjne gleby, jej strukturę oraz zdolność zatrzymywania wody i składników pokarmowych.
Bakterie na resztki pożniwne – po co stosować mikroorganizmy?
Aktywność biologiczna gleby może być ograniczona między innymi przez suszę, intensywną uprawę, niski poziom materii organicznej czy wieloletnie stosowanie środków ochrony roślin. W takich warunkach bakterie na resztki pożniwne mogą wspomóc naturalne procesy zachodzące po zbiorze. Dostarczenie pożytecznych mikroorganizmów zwiększa aktywność mikrobiologiczną w strefie, w której znajduje się rozdrobniona słoma.
Odpowiednio zastosowane bakterie na słomę wspierają:
-
rozkład pozostałości roślinnych i poplonów,
-
przemiany materii organicznej,
-
mineralizację składników zawartych w resztkach,
-
biologiczną aktywność gleby,
-
tworzenie korzystnej struktury gruzełkowatej.
Nie oznacza to jednak, że sam preparat zastąpi prawidłową agrotechnikę. Mikroorganizmy potrzebują odpowiedniej wilgotności, temperatury i dostępu do rozkładanego materiału. Dlatego najlepsze rezultaty daje połączenie zabiegu mikrobiologicznego z równomiernym rozdrobnieniem słomy i jej płytkim wymieszaniem z glebą.
Bakterie glebowe a rozkład słomy przed siewem
Czas pomiędzy zbiorem jednej uprawy a wysiewem następnej bywa krótki, szczególnie przy siewie zbóż ozimych. Wtedy szybki rozkład resztek pożniwnych ma znaczenie również techniczne. Nierozłożona słoma może utrudniać pracę agregatu i siewnika, powodować nierównomierne umieszczenie nasion oraz pogarszać ich kontakt z glebą. Preparaty zawierające bakterie glebowe do rozkładu słomy warto aplikować możliwie szybko po zbiorze, gdy materiał jest jeszcze świeży, a warunki wilgotnościowe pozwalają mikroorganizmom rozpocząć aktywność. Im dokładniej słoma jest pocięta, tym większa powierzchnia dostępna dla mikroflory i sprawniej mogą przebiegać przemiany.
Preparaty na resztki pożniwne – co poza bakteriami?
Przyspieszanie rozkładu pozostałości roślinnych nie musi opierać się wyłącznie na jednym preparacie. Dobrym uzupełnieniem mikroorganizmów są kwasy humusowe, które wspierają właściwości biologiczne i sorpcyjne gleby. Znaczenie ma również poprawa warunków wodno-powietrznych, ponieważ aktywna mikroflora potrzebuje zarówno wilgoci, jak i tlenu. W gospodarstwach, w których gleba jest zbita, uboga w próchnicę lub słabo zatrzymuje wodę, warto równolegle pracować nad jej strukturą. Dzięki temu resztki nie są traktowane jedynie jako problem do usunięcia, lecz jako źródło materii organicznej, które może uczestniczyć w odbudowie żyzności stanowiska.
Preparaty mikrobiologiczne na resztki pożniwne w mikroem.pl
W mikroem.pl dostępne są naturalne preparaty, które można wykorzystać po żniwach do wsparcia rozkładu słomy, poplonów i innych pozostałości roślinnych.
EmFarma Plus™ to nawozowy produkt mikrobiologiczny zawierający żywe, pożyteczne mikroorganizmy, kwasy organiczne, aminokwasy, witaminy, minerały i metabolity. Preparat przyspiesza rozkład masy organicznej, wspiera mineralizację oraz aktywność biologiczną gleby. Może być stosowany również przy fermentacji obornika i gnojowicy. Posiada certyfikat dopuszczający stosowanie w rolnictwie ekologicznym.
ProBio HUMUS dostarcza skoncentrowanych kwasów humusowych i fulwowych, minerałów, mikroelementów, aminokwasów i witamin. Na resztki pożniwne zalecane jest jego stosowanie w połączeniu z EmFarma Plus, co pozwala równocześnie wspierać rozkład materii oraz procesy związane z odbudową właściwości gleby.
Uzupełnieniem takiego programu może być Alginit – naturalny minerał glebowy poprawiający właściwości sorpcyjne, wodne i biologiczne podłoża. Może być stosowany wraz z preparatami mikrobiologicznymi, szczególnie tam, gdzie potrzebna jest długofalowa poprawa kondycji stanowiska.
Jak rozkładać resztki pożniwne, żeby dobrze przygotować pole pod siew?
Najlepszy efekt daje połączenie mechanicznego zagospodarowania słomy z pobudzeniem procesów biologicznych. Po żniwach warto szybko rozdrobnić pozostałości, równomiernie rozprowadzić je na powierzchni, zastosować preparat mikrobiologiczny i płytko wymieszać materiał z glebą. Przy glebach o słabszej strukturze można dodatkowo włączyć kwasy humusowe lub naturalne minerały poprawiające warunki dla mikroorganizmów.
Jeżeli chcesz przyspieszyć rozkład resztek pożniwnych i jednocześnie wykorzystać je jako źródło materii organicznej dla gleby, sprawdź EmFarma Plus, THE TOTAL HUMUS oraz Alginit dostępne w mikroem.pl i dopasuj sposób działania do warunków na swoim polu.
FAQ – pytania o preparaty rozkładające pozostałości pożniwne
1. Czy słomę trzeba rozdrobnić przed zastosowaniem bakterii?
Tak. Drobniejsze fragmenty mają większą powierzchnię kontaktu z mikroorganizmami, dlatego ich rozkład może przebiegać sprawniej niż w przypadku długiej, nierównomiernie rozłożonej słomy.
2. Kiedy najlepiej zastosować bakterie na pozostałości pożniwne?
Najlepiej możliwie szybko po zbiorze i rozdrobnieniu pozostałości, gdy gleba zachowuje odpowiednią wilgotność i temperatura sprzyja aktywności mikroorganizmów.
3. Czy bakterie na słomę wystarczą bez wymieszania jej z ziemią?
Kontakt resztek z glebą poprawia warunki rozkładu. Dlatego po aplikacji preparatu warto płytko wymieszać słomę z wierzchnią warstwą podłoża, zamiast pozostawiać grubą warstwę na powierzchni.
4. Czy kwasy humusowe można łączyć z preparatami mikrobiologicznymi?
Tak. Takie połączenie pozwala jednocześnie wspierać aktywność biologiczną oraz właściwości gleby związane z próchnicą, retencją wody i dostępnością składników pokarmowych.
