W gospodarstwach nastawionych na produkcję mleka i opas kiszonka decyduje o wyniku ekonomicznym całego sezonu. Ten sam plon z pola może dać zupełnie inne efekty w oborze. Raz krowy chętnie pobierają TMR i trzymają mleczność, innym razem ta sama dawka na papierze wygląda poprawnie, a w silosie pojawiają się strefy zagniwania, nagrzewanie i zapach kwasu masłowego. Zakiszacze probiotyczne pomagają zapanować nad fermentacją, skrócić czas zakiszania i wyraźnie ograniczyć straty paszy.
Jak zrobić dobrą kiszonkę?
Aby świadomie korzystać z zakiszaczy do kiszonki, warto wiedzieć, co dzieje się z zielonką od momentu zbioru do zadania jej krowom. Po ścięciu roślina wciąż oddycha i zużywa cukry, które powinny posłużyć bakteriom kwasu mlekowego. Dobrze ubicie masy i szybkie odcięcie dostępu powietrza pozwala tym bakteriom przejąć kontrolę nad procesem. Zużywają one cukry, wytwarzają kwas mlekowy i obniżają pH do poziomu, który konserwuje paszę. Jeśli ten etap przebiegnie sprawnie, kiszonka ma wysoką wartość pokarmową, dobry zapach i pozostaje stabilna po otwarciu silosu. Gdy fermentacja się przeciąga albo masa zawiera zbyt mało pożądanych bakterii, pojawia się przestrzeń dla bakterii kwasu masłowego, pleśni i drożdży. Wtedy rosną straty suchej masy, białko ulega rozkładowi, a kiszonka zaczyna sprawiać problemy zdrowotne w stadzie.
Naturalne zakiszacze i probiotyki do kiszonki - na czym polega ich działanie?
Naturalne zakiszacze i probiotyki do kiszonki mają jedno główne zadanie, tzn. przyspieszyć i ukierunkować fermentację tak, aby dominowały bakterie produkujące kwas mlekowy. W preparatach tego typu wykorzystuje się wyselekcjonowane szczepy bakterii kwasu mlekowego, przede wszystkim z rodzajów Lactobacillus i pokrewnych. Są to mikroorganizmy, które dobrze radzą sobie w beztlenowych warunkach silosu, szybko namnażają się w zakiszanej masie i intensywnie obniżają pH. Dzięki temu zmniejsza się czas „niepewnego” okresu, kiedy w masie mogłyby rozwinąć się bakterie kwasu masłowego lub niepożądane drożdże. Zakiszanie pasz probiotykami wpływa więc nie tylko na sam przebieg fermentacji, ale także na późniejszy wygląd i zapach kiszonki oraz jej stabilność po otwarciu silosu czy rękawa.
Bakterie do zakiszania pasz w praktyce żywienia bydła
W praktyce hodowlanej bakterie do zakiszania pasz przekładają się na kilka konkretnych efektów, które można zauważyć w codziennej pracy. Po zastosowaniu zakiszacza probiotycznego:
- szybciej następuje spadek pH w zakiszanej masie,
- ograniczony zostaje rozwój bakterii kwasu masłowego,
- zmniejsza się ryzyko powstawania stref zagniwania w silosie,
- kiszonka mniej się nagrzewa po otwarciu,
- zwierzęta chętniej pobierają TMR dzięki powtarzalnemu smakowi i zapachowi.
Takie różnice są szczególnie widoczne tam, gdzie udział kiszonki z kukurydzy i traw w dawce jest wysoki, a zmiany ich jakości natychmiast odbijają się na mleczności i zdrowiu żwacza.
Najlepszy zakiszacz do kukurydzy i traw - czym powinien się wyróżniać?
Hodowcy często pytają, co decyduje o tym, że dany preparat dobrze sprawdza się jako najlepszy zakiszacz do kukurydzy, a inny lepiej pasuje do mieszanek z traw czy lucerny. W praktyce znaczenie mają między innymi:
- dobór szczepów bakterii - niektóre lepiej sprawdzają się przy wysokiej zawartości cukrów w kukurydzy, inne przy zielonce z traw o wyższej suchej masie,
- koncentracja mikroorganizmów w preparacie - liczba żywych komórek na gram zakiszacza wpływa na tempo kolonizacji masy,
- zakres zastosowania - możliwość stosowania zarówno do kukurydzy, jak i traw, lucerny czy wysłodków ułatwia organizację pracy,
- sposób aplikacji - preparat powinien dawać się precyzyjnie nanieść na masę z sieczkarni, tak aby każda partia materiału była zaszczepiona w podobnym stopniu.
Dobrze dobrany zakiszacz probiotyczny nie zastępuje właściwego terminu zbioru ani mechanicznego zadbania o ubicie i szczelność silosu, ale stabilizuje wynik całego procesu i ogranicza różnice między kolejnymi partiami kiszonki.
Zakiszanie pasz probiotykami z Pro-Biotyk (em15) ZAKISZACZ z Centrum Mikroorganizmów MIKROEM
W gospodarstwach, które stawiają na powtarzalną jakość pasz i mniejsze straty, coraz częściej stosuje się probiotyczne preparaty do zakiszania. Przykładem takiego rozwiązania jest Pro-Biotyk (em15) do zakiszania ZAKISZACZ dostępny w Centrum Mikroorganizmów MIKROEM. Preparat powstaje na drodze naturalnej fermentacji materiałów paszowych. W jego skład wchodzą: rewitalizowana, niechlorowana woda, fermentowana melasa z trzciny cukrowej oraz chlorek sodu jako prosty dodatek mineralny. Na takim podłożu namnażane są wyspecjalizowane bakterie do zakiszania pasz - Lactobacillus plantarum ATCC 8014 i Lactobacillus buchneri DSM 13573 w bardzo wysokiej koncentracji (6,0 × 10⁹ jtk/g). Z punktu widzenia hodowcy ważne są efekty, które pojawiają się przy stosowaniu Pro-Biotyk (em15) ZAKISZACZ do kiszonek z traw, lucerny, kukurydzy i wysłodków buraczanych:
- kiszonka uzyskuje wyższą wartość odżywczą dzięki sprawniejszej fermentacji,
- proces przebiega w kierunku pożądanych kwasów, co ogranicza udział frakcji masłowych,
- wytwarzane przez bakterie substancje biologicznie czynne hamują rozwój pleśni i drożdży,
- stabilność tlenowa po otwarciu silosu wyraźnie rośnie,
- ograniczone zostają strefy zagniwania, a tym samym realne straty paszy,
- zapach i smak kiszonki stają się bardziej przyjazne dla bydła, co sprzyja równemu pobraniu dawki.
Takie podejście pozwala patrzeć na zakiszanie nie tylko przez pryzmat „uratowania” paszy przed psuciem, ale także jako narzędzie do budowania stabilnego żywienia stada na cały sezon.
Stabilna, wartościowa kiszonka przez cały sezon - zobacz, jak pomagają w tym zakiszacze probiotyczne
W nowoczesnym gospodarstwie pytanie nie brzmi już, czy warto stosować zakiszacze do kiszonki, lecz jak dobrać je do rodzaju pasz i organizacji pracy, aby przełożyły się na mniejszą liczbę problemów przy karmieniu. Świadome wykorzystanie probiotyków do kiszonki, w tym zakiszanie pasz probiotykami z użyciem preparatów takich jak Pro-Biotyk (em15) ZAKISZACZ, pomaga lepiej wykorzystać plon z pola, ograniczyć straty suchej masy i utrzymać powtarzalną jakość TMR-u przez cały sezon. Dobrze zaplanowana technologia zakiszania z udziałem naturalnych zakiszaczy staje się więc realnym wsparciem w codziennej pracy - mniej odrzutów z silosu, równe pobranie paszy, spokojniejsze krowy przy stole paszowym i większa przewidywalność wyników produkcyjnych.
